Press Release
October 21, 2020

Sumala sa datus sa Department of Health,  Region X (DOH 10) sa 2019, ang tibook rehiyon adunay 61 kada 100,000 nga mga inahan ang gakamatay pagpanganak sa wala pa ang kuwarantin.  Basi sa  panukiduki nga gihimo sa University of the Philippines Population Institute (UPPI) Research Team on Sexual and Reproductive Health (SRH) and Gender-Based Violence (GBV) Estimates,   gibanabana nga madugangan  ug 26%  o 16 ang mamatay tungod sa pagpanganak.  Moresulta kini sa kinatibuk-an nga 77 ka mga inahan nga pwede mamatay sa pagpanganak sa Desyembre 2020 tungod sa pagkunhod sa serbisyo resulta sa COVID-19 pandemya ug tungod usab sa mga hinungdan nga adunay kalabutan sa kahimsog sa inahan. 

Tataw nga ang COVID-19 nakapasamot sa kalisod sa mga kabus nga pamilya sa pagsugakod sa  kalisod ug kini naka aghat sa Commission on Population and Development (POPCOM)  nga i-maximize ang paggamit sa mga digital platform aron mahatod ang mga serbisyo sa pagplano sa pamilya sa pagpaningkamot nga mapugngan ang pagsaka sa gidaghanon sa mga inahan nga gakamatay sa pagpanganak.

Ang  pagplano sa pamilya usa sa mga importanting pamaagi nga mapakunhod ang gidaghanun sa mga inahan nga gakamatay sa pagpanganak.  Busa ang POPCOM X nagtinguha nga matubag ang  taas nga panginahanglanon (unmet need) sa pagplano sa pamilya sa rehiyon 10.  Sumala sa datus, adunay 78,567 nga unmet need sa nag edad ug 15-49 nga mga kababaehan sa wala pa nag kuwarantin sa rehiyon 10.  Possible kini nga madugangan ug 67% o 52,639 resulta sa pagkunhod sa serbisyo tungod sa kuwarantin nga pwede moabot ug 131,206 sa kinatibuk-an  nga panginahanglanon alang sa pagplano sa pamilya sa Desyembre 2020 basi sa banabana sa UPPI Research Team.

Ang mga kababayen-an sa tibuuk nga Asia Pacific nakasinati ug  kalisud sa pagkuha sa mga serbisyo sa pagplano sa pamilya tungod sa krisis sa kalibutan. Ug ang dili maayo kay ang mga nag-ugmad  pa nga mga nasud sama sa Pilipinas aduna nay 109 milyon nga populasyon.

“Sa mga nag-ugmad pa nga  nasud nga gamay ra ug kita, kini nagpadayon nga usa ka hagit alang sa mga kababayen-an sa pag-access sa mga serbisyo sa reproductive health ug pag plano sa pamilya.   Ang COVID-19 usab naka apektar ug dako sa badyet.  Adunay daghan nga aspeto o lugar diin gihatagan ug prayoridad ang mga kapaninguhaan, apan tungod sa mga pagpugong o limitasyon karon sa pandemya mahimo nga  mapaubsan gamay ang badyet alang sa sunod tuig, ug kana ang usa sa gikabalak-an sa POPCOM kay maapektuhan usab ang pagimplementar  sa atong mga programa sa populasyon  diin dunay dako nga kalambigitan sa moresultang pagdaghan sa mga inahan nga mamatay sa pagpanganak ” matod pa ni Undersecretary Juan Antonio Perez III.

Sa wala pa ang epidemya, adunay 92,289 nga dili planado nga pagburos sa rehiyon X  ug pwede kini madugangan ug 38,761 o kinatibuk-an nga 131,050 sa tibook 2020 tungod sa pagkunhod  sa serbisyo panahon sa kuwarantin basi sa pagdukiduki sa UPPI Research Team .  Ang limitasyon paghatag sa mga serbisyo tungod sa COVID-19 nga pandemya nagpataas usab kini sa gidaghanon sa wala matubag nga panginahanglanon sa pagplano sa pamilya hinungdan nga ga taas usab ang gidaghanon sa wala giplano nga pagmabdos hinungdan nga motaas pod ang maternal mortality rate (MMR).

Tungod sa COVID-19, nakita sa POPCOM ang  mas taas nga panginahanglanon sa pagplano sa pamilya busa kini nag-set up  ug Helpline nga platform sa social media diin gawas sa Facebook nga pwede ma chat, adunay mga numero nga pwede tawagan o e text sa mga babaye o bisan mga lalaki nga adunay mga pangutana o gikinahanglan nga serbesyo kabahin sa pagplano sa pamilya o bisan sa may kalabutan sa gender-based violence.

Ang pagplano sa pamilya usa ka pamaagi sa pagkunhod sa gidaghanon sa inahan nga gakamatay sa pagpanganak.   Ang kahimsog sa mga inahan mahinungdanon kaayo.  Isip usa ka interbensyon sa kahimsog, gitinguha sa gobyerno nga unta wala’y inahan nga mamatay sa pagpanganak. Ug usa ka pamaagi paglikay niini mao ang 3-5 ka tuig nga gintang sa pagpanganak para ang reproductive organ sa inahan hingpit nga makabawi. Busa ang planado nga pagburos dako kaayo ug kalambigitan sa kahimsog sa inahan.

Ma-access ang mga programa sa populasyon sa rehiyon 10 pinaagi sa pagbisita sa http://rpo10.popcom.gov.ph ug sa mga panid sa Facebook: Commission on Population and Development – Region X.